SISTEM DAN PILAR-PILAR NEGARA DALAM PEMIKIRAN IBN ABI RABI’ (218-272 H): SEBUAH KAJIAN LITERATUR

Main Article Content

Mohamad Latief
Adib Fattah Suntoro

Abstract

Artikel ini adalah studi literatur terhadap karya fenomenal Ibn Abi Rabi’ tentang politik berjudul Suluk al-Malik fî Tadbir al-Mamalik. Pemikiran Ibnu Abi Rabi’ di bidang politik menarik untuk dikaji sebab argumentasinya tidak hanya bersandar pada dalil-dalil normatif al-Qur’an atau hadis semata namun juga pada argumentasi logis-filosofis, sehingga konstruksi pemikirannya merupakan harmonisasi antara akal dan wahyu. Penelitian ini termasuk jenis penelitian pustaka (library research) yang prosesnya dilakukan dengan   menghimpun   data   dari   berbagai literatur. Analisis  data  dalam  penelitian  ini  dilakukan  dengan  teknik content analysis, yaitu menganalisis data sesuai dengan kandungan isinya. Hasil penelitian menunjukkan sistem negara yang dipilih Ibn Abi Rabi’ adalah kerajaan. Selain itu dalam pandangannya, terdapat empat pilar yang harus ada dan dioptimalkan fungsinya untuk menunjang eksistensi suatu negara. Masing-masing dari empat pilar tersebut adalah raja, rakyat, keadilan dan pengelolaan negara. Konsep kenegaraan Ibn Abi Rabi’ ini digunakan sebagai buku petunjuk dalam mengelola pemerintahan di era  Dinasti Abbasiyyah oleh Khalifah al-Mu’tashim.

Article Details

How to Cite
Latief, M., & Suntoro, A. F. (2022). SISTEM DAN PILAR-PILAR NEGARA DALAM PEMIKIRAN IBN ABI RABI’ (218-272 H): SEBUAH KAJIAN LITERATUR. RUSYDIAH: Jurnal Pemikiran Islam, 3(2), 134–151. https://doi.org/10.35961/rsd.v3i2.569
Section
Articles

References

Al-Fikr Al-Siyasi Fiy Al-Islam: Syakhshiyyat Wa Mazahib. Iskandariyah: Dar al-Fikr al-Arabi, 1996.

Al-Tasakriti, Naji. Al-Falsafah Al-Siyasah “inda Ibn Abi Al-Rabi.” Beirut: Dar al-Andalus, 1983.

Aziz, Jamal Abdul. “Pemikiran Politik Islam Muhammad Abid Al-Jabiri: Telaah Terhadap Buku Al-‘Aql Al-Siyâsi Al-‘Arabî: Muhaddidâtuh Wa Tajalliyâtuh.” MIQOT: Jurnal Ilmu-Ilmu Keislaman 39, no. 1 (2015): 110–27. https://doi.org/10.30821/miqot.v39i1.42.

Bangun, Budi Hermawan. “Konsepsi Dan Pengelolaan Wilayah Perbatasan Negara: Perspektif Hukum Internasional.” Tanjungpura Law Journal 1, no. 1 (2017): 52–63. https://jurnal.untan.ac.id/index.php/tlj/article/view/18331#:~:text=Dari perspektif hukum internasional, wilayah,yang harus diatur melalui perjanjian.

Danim, Sudarwan. Riset Keperawatan: Sejarah Dan Metodologi. Jakarta: Penerbit Buku Kedokteran EGC, 2002.

Gharayibah, Khalid Musthaf. “Manhaj Iyah Al-Fikr Al-Islamiy Fi Takhtit Al-Madinah Al-‘Arabiyah Al-Islamiyah: Ibn Abi Rabi’ Anmuzhajan.” Al-Majallah Al-Urduniyah Li Al-Ulum Al-Ijtima’iyah 8, no. 1 (2015).

Hayat, Hayat. “Keadilan Sebagai Prinsip Negara Hukum: Tinjauan Teoritis Dalam Konsep Demokrasi.” Padjadjaran: Jurnal Ilmu Hukum (Journal of Law) 2, no. 2 (2015): 388–408. https://doi.org/10.22304/pjih.v2n2.a10.

Ibn Abi Rabi’. Suluk Al-Malik Fi Tadbir Al-Mamalik. Edited by Arif Ahmad Abd al-Ghani. Damaskus: Dar al-Kinan, 1996.

Kaelan. Metodologi Penelitian Kualitatif Interdisipliner Bidang Sosial, Budaya, Filsafat, Seni, Agama Dan Humaniora. Yogyakarta: Paradigma, 2012.

Kahalah. Mu’jam Al-Mu’alifîn. Beirut: Mu’asasah al-Risalah, n.d.

Khotimah. “Agama Dan Civil Society.” Ushuluddin 1, no. 0 (2014): 121–32.

M. Ilham, Abdul Syatar, Muhammad Majdy Amiruddin. “Caliphate; Is It Theological Inevitability or Sociological Experimentation?” Jurnal Ushuluddin 29, no. 1 (2021): 45. https://doi.org/10.24014/jush.v29i1.10479.

Muhammad Jalal Syaraf. Nasy’ah Al-Fikr Al-Siyasi Wa Tathawuriha Fi Al-Islam. Dar al-Ma’rifah al-Jami'ah, 1990.

Mukhtar, Ahmad. Mu’jam Al-Lughah Al-“Arabiyyah Al-Mu”ashirah. Alam al-Kitab, 2008.

Namang, Raimundus Bulet. “Negara Dan Warga Negara Perspektif Aristoteles.” Jurnal Ilmiah Dinamika Sosial 4, no. 2 (2020): 247. https://doi.org/10.38043/jids.v4i2.2449.

Nasional, Departemen Pendidikan. Kamus Besar Bahasa Indonesia. Jakarta: Pusat Bahasa, 2008.

Nasution, Amhar. “Perkembangan Ilmu Pengetahuan Pada Periode Harun Al-Rasyid Dan Al-Makmun.” Al-Hadi II, no. 02 (2017): 395–402.

Nawawi, Hadari. Metode Penelitian Bidang Sosial. Yogyakarta: Gadjah Mada University Press, 1983.

Nurtiyastuti, N. “Implikasi Politik Demagogi Pada Pemilihanpresiden Dan Wakil Presiden Tahun 2019 Di Kabupaten Banyumas Perspektif Maqasid as-Syariah.” Institut Agama Islam Negeri Purwokerto, 2020. http://repository.iainpurwokerto.ac.id/9709/.

Pancawati, Hesti. “Pemikiran Al-Farabi Tentang Politik Dan Negara.” Aqlania 1 (2019): 105–12.

Putridewi, Rosi Nani. “Menggagas Indonesia Sebagai Negara Hukum Yang Membahagiakan Rakyatnya.” Jurnal Hukum Bisnis 3, no. 1 (2019): 1–20. https://doi.org/10.31090/hukumbisnis.v3i1.829.

Rahmat, Syahrul. "Political Thought in the Mamluk Period: The Unnecessary Caliphate, by Mohamad El-Merheb." African Historical Review 52, no. 2 (2021), 87-91, https://doi.org/10.1080/17532523.2022.2127684

Rambe, Toguan. “Pemikiran Politik Sunni Sebagai Alat Legitimasi Kekuasaan.” Jurnal: Penelitian Medan Agama 11, no. 1 (2020).

Rosana, Ellya. “Negara Demokrasi Dan Hak Asasi Manusia.” Jurnal Teropong Aspirasi Politik Islam 12, no. 1 (2016): 38–53.

Sirojuddin Aly. Pemikiran Politik Islam: Sejarah, Praktik Dan Gagasan. Jakarta: UIN Syarif Hidayatullah, 2017.

Sjadzali, Munawir. Kepala Negara, Keadilan, Rakyat, Dan Pengelolaan. Jakarta: UI-Press, 1993.

Suluk Al-Malik Fi Tadbir Al-Mamalik. Damaskus: Dar al-Kinan, 1996.

Triono, Agus, Ati Yuniati, Budiman N P D Sinaga, Efik Yusdiansyahi, Eka Elman, E Patra, Marlia Eka Purii A T, Muhammad Akib, and Upik Hamidah. “Rakyat Indonesia Dalam Perspektif Konstitusi Agraria.” In Tebaran Pemikiran Hukum Administrasi Negara, 171–200. Lampung: Sai Wawai Publishing, 2016.

Tsabit, Adil. Al-Fikr Al-Siyâsi Al-Islâmi. Alexandria: Dar al-Jami’ah al-Jadid, 2002.

Umar, Mardan. “Internalisasi Nilai Kedamaian Melalui Pendidikan Kedamaian Sebagai Penguatan Pembangunnan Karakter Pada Masyarakat Heterogen.” Waskita 1, no. 1 (2017): 77–98.

Waruwu, Yones Eka Putra. “Bentuk Negara Pada Zaman Yunani Kuno.” Jurnal Perguruan Tinggi Universitas Ekasakti-AAI Padang, 2021, 8. https://osf.io/2kygh.

Zarkali. Al-A’lam. Beirut: Dar al-‘Ilm lil Malayin, n.d.

Zarkasyi, Hamid Fahmy. “Worldview Islam Dan Kapitalisme Barat.” Tsaqafah 9, no. 1 (2013): 15. https://doi.org/10.21111/tsaqafah.v9i1.36.